28. 1702 SAYILI İLK VE ORTA TEDRİSAT ÖĞRETMENLERİNİN TERFİ VE TEEZİYELERİ HAKKINDA KANUN

  

İLK VE ORTA TEDRİSAT MUALLİMLERİNİN TERFİ VE TECZİYELERİ HAKKINDA KANUN

 

Kanun No: 1702                                      Kabul Tarihi: 10.06.1930

 

     Bu kanunun 15,16,20,21,22,23,24,26,27,31,34, ve 45. maddeleri ve değiştirilmiş 18 ve 19. maddeleri ilkokul öğretmenleri ve yardımcı öğretmenleri hakkında uygulanmaz.

 

Orta Tedrisat Muallimleri:

Madde 4- İlk vazifeye stajyer olarak başlanır. Staj senesi sonunda ehliyet ve tedris kabiliyeti, talim sicili ve teftiş raporu ile sabit olan stajyerler muallim ünvanını alırlar. Meslekte kıdem, muallim ünvanı alındığı tarihten hesap edilir. Muallim ünvanı alınmadıkça terfi edilemez ve 2 sene zarfında muallim ünvanını alamayan stajyerlerin vazifesine nihayet verilir.

 

Madde 5- Türkiye'de yüksek tahsilini bitirdikten sonra ecnebi memleketlerde tahsillerini ikmal edenler, ibraz ettikleri tahsil vesikaları Maarif vekaletince tasdik olunduğu takdirde, ilk defa mesleğe giriyorlarsa, Taadül kanununun 7. maddesi mucibince 10.dereceye girerler. Muallimlikle herhangi bir kıdem derecesine geçtikten sonra ecnebi memleketlerde ikmali tahsil etmişler ise, devam ettikleri müesseselerin normal tahsil müddetleri kıdemlerinde hesap edilir.

 

Madde 7- Orta tedrisat mektepleri müdür, başmuavin ve muavinlerine muallimlik maaşlarından başka mekteplerdeki ve pansiyonlardaki idari vazifelerine mukabil 1452 sayılı kanunun 5. maddesine tevfikan ücret verilir. Bu ücretler, varidatı müsait pansiyonlu mekteplerde kısmen umumi bütçeden, kısmen pansiyonlar tahsisatından, nehari mekteplerle pansiyonu olmayan leyli ve varidatı müsait bulunmayan pansiyonlu mekteplerde tamamen umumi bütçeden verilir. Bu ücretlere ait kadro, bu kanuna bağlı cetvelde gösterilmiştir.

     Cetvelde gösterilen ücretler azami olup mekteplerin derece ve ehemmiyetine göre Maarif Vekilliğince tesbit olunur.

     Bu ücretlerden ne miktarının pansiyonlar tahsisatından verileceği her sene bütçe kanunları ile tesbit edilir.

 

Madde 12- Muallim muavinleri imtihan geçirerek "Muallim" ünvanını almadıkça 17. dereceden yukarı terfi edemezler. Maarif Vekaleti lüzum gördüğü zaman 6 ay evvelden haber vermek suretiyle bunları mecburi imtihana sevkederek muvaffak olmayanları vazifeden çıkarabileceği gibi her vakit yerlerine muallim tayin etmek suretiyle onları münasip gördüğü diğer mahallerde istihdam edebilir.

 

Madde 14- Uhdelerinde başmuallimlik gibi idari vazife bulunan ilk mektep muallimleri Teadül Kanununun 5 ve 789 numaralı Maarif Teşkilatı Kanununun 13. maddesi mucibince ayrıca bir tahsisat alırlar.

 

İlk ve Orta Tedrisat Muallimleri Hakkında Müşterek Hükümler:

Madde 15- Bir muallimin bir kıdem derecesinin tam sayılması o muallimin devre içinde inkıtasız olarak maarif hizmetlerinde bulunmasına bağlıdır. Bir muallimin kendi isteğiyle maarif hizmetleri haricinde geçirdiği müddet kıdemine zammolunmaz. Bu suretle maarif hizmetinden çıkmış olanlar tekrar muallimliğe döndükleri zaman evvelce ayrıldıkları dereceye alınabilirler. Ancak Maarif mesleğinin herhangi bir şubesinde vazife yapan muallimlerle mebus ve asker olan muallimlerin hizmet müddetleri kıdemlerinde hesap olunur. Kezalik Maarif Vekaletinin müsadesiyle memleket haricinde tedrisat işiyle meşgul olan veya hususi mekteplerde muallimlik eden meslek mensuplarının da bu hizmet müddetleri kıdemlerinde hesap olunur.

 

Madde 16- İlk ve orta tedrisat muallimlerinin esas kıdemle beraber vazifelerindeki muvaffakiyetleridir. Bir derecenin kıdem müddetini ikmal etmiş bulunan bir muallimin daha yüksek bir dereceye terfi edebilmesi şu vesikalarla muvaffakiyetini ispat etmesine mütevakkıftır.

A)İlk tedrisat muallimleri, müfettiş raporları ve maarif müdürlerinin müsbet mütalalarıyla,

B)Orta tedrisat muallimleri, müfettiş raporları ve talim sicilleriyle.

 

Madde 17- Kanunun neşri tarihinde muallimlerin esas vazifeleri itibariyle bulun dukları derecedeki müktesap hakları mahfuzdur.Ancak bulundukları dereceler kıdemlerine nisbetle yüksek olanlar o derecenin kıdemini dolduruncaya kadar terfi edemezler.

 

Muallimlerin Taltifi:

Madde 18- İlk ve orta tedrisat muallimlerinden emsali arasında hususi kıymeti haiz orjinal bir eser meydana getiren muallimler 36 ve 40. maddelerdeki yazılı meclis ve komisyon mazbatası üzerine bir sene kıdem zammı alırlar. Ancak bu eserlerin orjinal kıymeti mahsusayı haiz olduğu evvelce Darulfünunca veya bir heyeti ilmiyece tasdik edilmiş olmak şarttır. Vazifelerini mutadın üzerinde yüksek bir muvaffakiyetle ifa ettikleri teftiş raporuyla, talim sicilleri ve maarif ve mektep müdürlerinin bu husustaki mütalaalarıyla sabit olanlar, keza 36 ve 40.maddelerde zikredilen meclis ve komisyon mazbatası üzerine takdirname verilmek veya bir seneye kadar kıdemlerine zammolunmak suretile taltif edilir.

 

 MUALLİMLER HAKKINDA TATBİK EDİLECEK CEZALAR

 

Cezalar ve Suçlar:

Madde 19- Müdür, başmuallim ve muallimlere ve ilk tedrisat müfettişlerine işledikleri suçların mahiyetine ve derecesine göre aşağıdaki cezalar verilir:

1-İhtar,                      

2-Tevbih,

3-Ders ücretlerinin kesilmesi,

4-Maaş kesilmesi,

5-Kıdem indirilmesi,          

6-Derece indirilmesi,

7-İstifa etmiş sayılmak,      

8-Vekalet emrine alınmak,

9-Meslekten çıkarılmak,       

10-Devlet memurluğundan çıkarılmak.

 

Madde 20- İhtar ve tevbih cezaları şu hareketlere karşı verilir:

1-Talimatname ve emirler mucibince yapılması lazım olan vazifelerin ifasında kusur etmek,

2-Mektep dahil ve haricinde muallimlik vakarına uymayacak harekette bulunmak,

3-Arkadaş ve talebelerine karşı kaba muamelede bulunmak, kaba lisan kullanmak,

4-Amirlerine karşı hürmetsiz tavır göstermek,

5-Talebelerin vazifelerini tashih etmemek,

6-Yoklama ve imtihan evrakını idareye vaktinde teslim etmemek,

7-Vazifeye geç gelmek veya vazifeden erken çıkmak.

Yukarıdaki suçların ilk defasında ihtar, tekrarında tevbih cezası verilir.

 

Madde 21- Ders ücretlerinin kesilmesi cezası şu hallerde verilir:

1-Kabule şayan mazereti olmadan derse girmemek veyahut girdiği halde dersten başka bir şeyle meşgul olmak,

2-İnzibat ve muallimler meclisi ve mubavaat komisyonu toplantılarına mazeretsiz olarak devam etmemek,

3-Bir ay zarfında 2 defadan ziyade derse geç gelmek.

    Derse gelmeyen veya dersanede dersten başka bir işle meşgul olan muallimin maaşından kesilecek miktarı tayin için 4 hafta 1 ay itibar olunarak muallimin maaş yükünü 1 ay zarfında girmeye mecbur olduğu ders adedine taksim olunur ve boş geçen her ders saati için muallimin ilk alacağı aylığından kesilir.

    Uhdesinde fazla ders olan muallimin fazla aldığı ücret,asıl maaşına zammedilerek ders ücreti bu yeküne göre hesap olunur.

    Mazeret sebebiyle derse girmeyen muallimin mazeretini en geç 3 gün zarfında ihbar ve bir hafta içinde de isbat etmesi lazımdır. Yoksa ceza tatbik olunur.

 

Madde 22- Maaş kesilmesi cezası şu hallerde verilir:

1-Arkadaşlarına ve iş için gelenlere fena muamele etmek,

2-Mektebin binasının ve eşyasının muhafazasına ihtimam etmemek,

3-Talimatname ile uhdesine verilen işleri kasten yapmamak,

4-Talebeyi dövmek,

5-Aynı suçtan dolayı 2 defa tevbih aldığı halde o fiili tekrar etmek,

6-Arkadaşlarını ve maiyetini başkası yanında tahkir etmek,

7-Gizlenmesi ve belli edilmemesi kabil olmayacak derecede sarhoş olarak gezmek Maaş, fiilin derecesine göre 1 günlükten 15 günlüğe kadar kesilir. Daha ziyade kesilmez.

 

Madde 23- Kıdem indirilmesi cezası şu hallerde verilir:

1-İmtihanlarda not takdirine tarafsızlıktan ayrılmak,

2-Amirine karşı harekette bulunmak.

 

Madde 24- Derece indirilmesi şu hallerde tatbik olunur:

1-Sarhoş olarak mektebe gelmek,

2-Kumar oynamayı itiyat etmek veya umumi yerlerde kumar mahiyetinde oyunlarla vakit geçirmek,

3-Bir tarafı korumak veya mağdur etmek kastiyle memur olduğu tahkikatı esaslı bir suretle yapmamak.

 

Madde 25- Bir orta tedrisat muallimin, orta derecede mekteplerde ders vermekten aciz olduğu iki talim sicili ile sabit olduğu takdirde muallim ilk mektep muallimliğine nakledilir.

 

Madde 26- İstifa etmiş sayılmak,

1-Yeni tayin edildiği vazifeye mazeretsiz olarak 15 gün zarfında başlamayan,

2-Ders yılı başında vazifesine mazereti olmadan vaktinde gelmeyen,

3-Ders yılı içinde mazereti olmadan 1 hafta fasılasız mektebe gelmeyen,

4-Bir yıl zarfında 4 defa ders ücreti kesilme cezasına uğrayan müdür, başmuallim ve muallim veya ilk tedrisat müfettişi istifa etmiş sayılır.

 

Madde 27- Meslekten çıkarılmak aşağıdaki hallerde tatbik olunur:

1-Gerek talebeye karşı ve gerek hariçte muallimlik sıfatı ile telif edilmeyen iffetsizliği sabit olan,

2-Talebeyi, vekaletin ve mektebin amirleri ve muallim ve memurları aleyhine itaatsizliğe teşvik eden,

3-Müdür, başmuallim ve muallimlerle ilk tedrisat müfettişlerinden talebesine kopya verenler.

 

Madde 28- Devlet memurluğundan ihraç ve vekalet emrine alınmak cezaları Memur kanununun ahkamına tabidir.

 

Madde 29- İlk mektebe muallimlik etmekte aczi 3 teftiş raporu ile sabit olan ilk mektep muallimi emekliye sevkedilir.Kezalik bir mektep ve sınıfta inzibatı muhafaza edemediği için 2 defa başka mektebe tahvil edilen orta tedrisat muallimi en son nakledildiği mektepte de idaresizliği ve aczi tahakkuk ettiği takdirde emekliye sevkolunur.

 

Madde 30- Bir terfi müddeti zarfında 2 defa ihtardan gayrı bir cezayı mucip fiili yapmış olanlara inzibat komisyonu 2. fiili için her derece ağır ceza verir.

 

Madde 31- Arkadaşlarına iftirada bulunan müdür, muallim ve başmuallimlerle ilk tedrisat müfettişleri, iftiraları hangi nevi cezayı icap ettirecek suç ise o suçun cezasından bir derece ağırı ile cezalandırılır.

 

Madde 32- Bu kanunda tasrih edilmeyen ahval, memurun kanunu ahkamına tabidir.

                         

CEZA VEREN MAKAMLAR

 

Madde 33- İhtar cezası aşağıdaki makamlarca res'en verilir:

1-Maarif vekili,

2-Vali,

3-Maarif müdürü,

4-Lise, orta mektep müdürleri.

Bu ceza tahriren tebliğ olunur.

 

Tevbih cezası aşağıdaki makamlar tarafından res'en verilir:

1-Maarif vekili,

2-Vali,

3-Maarif müdürü,

 

Madde 34- İhtardan maada cezalar sicile kaydolunur.

 

Madde 35- Ders ücretlerinin kesilmesi cezası maarif vekili, maarif müdürleri ve orta derecede mektep müdürleri tarafından her biri kendi emir ve icra selahiyeti dairesinde olarak tatbik edilir.

 

 

Maarif İnzibat Meclisleri:

Madde 36- Her vilayet merkezinde bir maarif inzibat meclisi bulunur. Bu meclis ilk mektep muallim ve başmuallimleri ile akşam sanat ve ticaret mektep ve kursları muallimlerinin inzibati meselelerine ait karar ve hüküm verir.

 

Madde 37- Vilayet maarif inzibat meclisleri valinin riyaseti altında aşağıda yazılı zatlardan teşekkül eder.

1-Vilayet maarif müdürü,

2-Vilayet daimi encümeni azasından bir zat,

3-Merkezde mevcut muallim mektepleri, lise ve orta mektepler müdürlerinden en kıdemlisi,

4-Maarif vekaleti tarafından seçilecek ilk tedrisat müfettişi,

5-Merkez ilk mektep muallimlerinden bir ilk mektep muallimi,

6-Akşam sanat ve ticaret mektepleri ile kurslarına ait işlerde bu mektep ve kursların müdürleri de mecliste bulunur ve reye iştirak ederler,

7-Meclisin meşgul olduğu bir meselenin tahkikatını yapan müfettiş.

 

Madde 38- Vilayet Maarif inzibat meclisleri kararlarına alakadar muallimliği tebliğ tarihinden itibaren 15 gün zarfında itiraz ederlerse bu kararlar 2. derecedeki maarif vekaleti inzibat komisyonu tarafından tetkik ve bir hükme rapt olunur.

 

Madde 39- Vilayet Maarif inzibat meclisleri, iş bu kanun hüküm ve karar hakkını kendilerine verdiği ceza işlerinden başka her sene Mayıs ayı içinde toplanarak vilayet ilk tedrisat muallimlerinin 1 senelik umumi inzibat vilayetini tetkik ve muallimler arasında takdir ve taltife layık görülenlerin isimlerini tesbit etmek ve bu babta tanzim edeceği bir mazbatayı vesikalarıyla birlikte Haziran sonuna kadar Maarif vekaletine göndermekle de mükelleftirler.

 

Maarif Vekaleti İnzibat Komisyonu:

Madde 40- Maarif Vekaleti İnzibat Komisyonu müsteşarın riyaseti altında aşağıdaki zatlardan teşekkül eder:

1-Teftiş heyeti reisi,

2-İlk, orta ve yüksek ve mesleki tedrisat umum müdürlüğü,

3-Zat işleri müdürlüğü,

Maarif  vekili komisyonunun tabi reisidir.

 

Madde 41- Maarif vekili inzibat komisyonu, iş bu kanunda hüküm ve karar selahiyeti kendisine bırakılan ceza işlerinden başka her sene Haziran ayı zarfında toplanarak orta tedrisat muallimlerinin 1 senelik inzibat vaziyetini tetkik ile bunun hakkında bir mazbata tanzim ve orta tedrisat muallimleri arasında takdir ve taltife layık görülenlerin isimlerini bir cetvelde tesbit edip vesikalarıyla ve kendi mütalaası ile birlikte maarif vekaletine tevdi eder.

 

Madde 42- Vilayet Maarif İnzibat Meclisleri ile vekalet inzibat komisyonunun faaliyet tarzı bir talimatname ile tesbit olunur.

 

Madde 43- İş bu kanunun ahlakını dairesinde selahiyattar makam ve meclislerin kararı ile ceza gören kimselerin bu ceza ve kararlar hakkında şurayı devlette itiraz hakkı bakidir.

 

Madde 44- 439 numaralı orta tedrisat muallimleri kanunu ile maarif teşkilatına mütedair 789 numaralı kanun ve 842 numaralı ilk mektep ve muallim ve muallimlere ait kanunla diğer kanunların bu kanun maddelerine uymayan hükümleri mülgadır.

 

Madde 45- Bu kanun 1 Eylül 1930 tarihinden muteberdir.

 

Madde 46- Bu kanunun hükümlerini icraya Dahiliye, Maliye ve Maarif Vekilleri memurdur.

 

 

İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU

 

Kanun No: 222                                    Kabul Tarihi: 05.01.1961

 

Genel Hükümler:

Madde 1- İlköğretim, kadın erkek bütün Türklerin milli gayelere uygun olarak bedeni, zihni ve ahlaki gelişmelerine ve yetişmelerine hizmet eden temel eğitim ve öğretimdir.

 

Madde 2- İlköğretim, ilköğretim kurumlarında verilir; öğrenim çağında bulunan kız ve erkek çocuklar için mecburi, devlet okullarında parasızdır.

 

Madde 3- Mecburi ilköğretim çağı 6-14 yaş grubundaki çocukları kapsar. Bu çağ çocuğun 5 yaşını bitirdiği yılın eylül ayı sonunda başlar, 14 yaşını bitirip 15 yaşına girdiği yılın öğretim yılı sonunda biter.

 

Madde 4- Türk vatandaşı Türk erkek ve kız çocuklar ilköğrenimlerini resmi veya özel Türk ilkokullarında yapmakla mükelleftir.

 

Madde 5- Mecburi öğretim çağında olupta, memleket dışında olmak, oturduğu yerde okul bulunmamak veya sağlık durumu dolayısıyla ilkokula devam edemeyen vatandaşlardan özel olarak öğretim görenler, imtihanla veya yaşlarına göre, layık oldukları ilkokul sınıflarına veya mezuniyet imtihanlarına alınırlar.

 

Teşkilat:

Madde 6- İlköğretim kurumları şunlardır:

 

a)Mecburi Olanlar;

1-İlkokullar (Gündüzlü,pansiyonlu,yatılı ilkokullar ve gezici okullar)

2-Orta okullar,

3-İlk ve orta okulun birlikte bulunduğu ilköğretim okulları,

4-Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar,

5-Özel eğitime muhtaç çocuklar için kurulacak okullar ve sınıflar,

 

b)İsteğe bağlı okullar:

1-Okul öncesi eğitim kurumları,

2-Tamamlayıcı sınıflar ve kurslar.

 

Madde 7- İlkokul;1.maddede belirtilen amacı geliştirmek için kurulmuş bir Milli eğitim ve öğretim kurumlarıdır.

Madde 8- İlkokul öğretim süresi en az 5 yıldır.

 

Madde 9- İlköğretim okulları, 5 yıllık ilkokullar ile 3 yıllık orta okullardan meydana gelir. İlkokulun son sınıfı bitirildiğinde ilkokul diploması; ortaokulun son sınıfı bitirildiğinde orta okul diploması verilir.

 

Madde 10- Bir köy halkı, iş ve üretim hayatının gereği olarak veya olağanüstü sebeplerle yayla, otlak ve bağ gibi yerlere taşındığında köy okulu da,köy halkı ile birlikte göçecek şekilde düzenlenmiş olmalı ve gidilen yerde hemen günlük çalışmasını ve görevini devam ettirmelidir.

 

Madde 11- Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar, mecburi ilköğrenim çağında bulndukları halde,öğrenimlerini yaşıtlarıyla birlikte zamanında yapmamış olan çocuklara kısa yoldan öğrenim vermek ve ayrıca yetişmelerine lüzum görülen çocukları ilkokula hazırlamak veya ilkokulu bitirmiş olup ta henüz mecburi öğrenim çağında bulunan ve üst dereceli öğrenim kurumlarına gidemeyecek olanların genel bilgilerini arttırmak ve kendilerine iş ve üretim hayatında faydalı olacak bilgi ve maharetleri kazandırmak amacıyla gerçek ve tüzel kişilerle, belediyeler, özel idareler ve Devlet tarafından açılabilir.

 

Madde 12- Mecburi ilköğrenim çağında bulundukları halde, zihnen, bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan özürlü olan çocukların özel eğt.-öğrt.görmeleri sağlanır.

 

Madde 13- Okul öncesi kurumlarda mecburi öğrenim çağına gelmemiş olan çocuklar eğitilir.

 

İLKÖĞRETİM GÖREVLİLERİ

 

Madde 14- İlkokul ve orta okulların birlikte veya ayrı oluşlarına, büyüklüğüne anasınıfları ve özel eğitim sınıflarının bulunuşuna göre ilköğretim kurumlarında aşağıdaki görevliler bulunur:

a)Müdür ve Müdür Yardımcıları,

b)Öğretmenler; sınıf, branş, okul öncesi eğitim, özel eğitim öğretmenleri ile gezici öğretmenler ve usta öğreticiler,

c)Rehberlik uzmanları,

d)Sağlık, teknik, genel idare ve yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel ile eğitim faaliyetlerinin gerektirdiği diğer personel.

 

Madde 23- İlköğretim kurumlarının rehberlik, teftiş ve soruşturma hizmetlerini yürütmek üzere, ilköğretim müfettişleri görevlendirilir.

 

Madde 42- İlköğretim kurumlarının açılma, kapanma ve öğretime ara verme zamanları M.E.B.'ca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

 

Madde 43- İlkokulların yaz tatili, sınavların bitimi tarihinden yeni öğretim yılının başına kadar sürer.

a)Öğretmenler yaz tatili içinde aralıksız 2 ay izinlidirler.

b)Tek öğretmenli okullarda görevli öğretmenlerin yaz tatili izinleri, bölge ilköğretim müfettişleriyle, ilçe eğitim müdürü tarafından okul ve kurumların korunması da gözönünde tutularak ayarlanır.

c)Okul müdürleriyle müdür yardımcıları tatil aylarında okul işlerini ayarlamak ve düzenlemek şartı ile sıra ile izinlerini kullanırlar.

 

Madde 44- Öğretmenler kanunlarla kendilerine verilen işlerden başka meslek dışı herhangi bir görevle yükümlü tutulamazlar.

 

KAYIT VE KABUL:

Madde 46- Her çocuk, mecburi öğrenim çağına geldiği öğretim yılı başında 3.madde gereğince ilkokula kayıt ve kabul edilir. Her veli yahut vasi veya aile başkanı, çocuğunu zamanında ilkokula yazdırmakla yükümlüdür.

     Bu kanunda sözü geçen "aile başkanı" deyiminden maksat, veli veya vasi bulunmadığı halde öğretime devama mecbur olan çocukları sürekli olarak yanında bulunduran, yahutta çalıştırandır.

     Mecburi öğretim çağını bitirdiği öğretim yılı sonuna kadar ilkokulu bitiremeyen çocukların ilköğrenimlerini tamamlamak üzere en çok 2 öğretim yılı daha okula devamlarına izin verilir.

     Bu 2 yıllık uzatma sonunda da okulu bitiremeyen çocuklara tasdikname verilerek kayıtları silinir.

 

Madde 47- Bir öğretim yılı, okulda, derslerin başlamasından 1 hafta önceki tarihten, son sınıf sınavlarının bittiği güne kadarki süredir.

 

Madde 48- Her yıl derslere başlamadan en az 15 gün önce, muhtarlar okul müdürü ile işbirliği yaparak köy ve mahallelerindeki mecburi öğrenim çağında bulunan çocukların künyelerini gösterir 3 nüsha çizelge hazırlayıp birer nüsha okul idarecilerine ve ilçe eğitim müdürlüğüne verilir. Diğer nüshasını da yanlarında saklarlar. Çocuklarını zamanında okula yazdırmalarını, veli yahut vasi veya aile başkanlarına bildirir ve ilan ederler.

 

Madde 49- Nüfus hüviyet cüzdanı bulunmayan veya henüz nüfus kaydı yaptırılmamış bulunan çocukların yaşları, çocuklar görülmek suretiyle ihtiyar kurullarınca tayin ve tesbit olunarak bunlardan mecburi öğrenim çağında olanlar çizelgesine yazılırlar.

 

Madde 50- Birleştirilmiş sınıflarda dahil olmak üzere bir öğretmene düşen öğrenci sayısı 40'dan fazla olamaz.

 

Madde 51- Her yıl eylül ayının 3. haftası ilköğretim haftasıdır. M.E.B.'ca hazırlanacak programa göre hafta içi ilköğretimin önemi belirtilir.

 

OKULA DEVAM:

Madde 52- Her öğrenci velisi ya da vasisi veya aile başkanı çocuğunu mecburi ilköğretim kurumuna muntazaman devamını sağlamakla ve özrü yüzünden okula gidemeyen çocuğun durumunu en geç 3 gün içinde okul idaresine bildirmekle yükümlüdür.

     Mülki amirler, ilköğretim müfettişleri ve zabıta teşkilatı bu çağdaki çocukların mecburi ilköğretim kurumlarına devamlarını sağlarlar.

 

Madde 53- Okula devam etmeyen öğrencilerin devamsızlık sebepleri okul idarelerince araştırılarak devama sebep olan maddi ve manevi nedenlerin giderilmesine çalışılır. Bu sebeplerin giderilememesi halinde köylerde muhtara diğer yerlerde mülki amirlere bildirilir ve gerekli tedbirler alınır.

 

Madde 54- 55.maddenin 2. fıkrasında yazılı zorlayıcı sebepler dışında çocuğun ailesi dışında kalmasını gerektiren ailede ölüm, yaralanma, düğün, askere gitme vb. sebeplerle öğrencilere 1 yıl içinde 15 günü geçmemek üzere okul idarelerince izin verilir.

 

Madde 55- Hastalık, deprem, kar ve yangın gibi okul idaresince takdir edilecek sebeplerle okula gelemeyen öğrenciler izinli sayılırlar. Bu hallerin dışında 53.madde gereğince yapılacak teşebbüs ve alınacak tedbirlere rağmen;

a)Çocuğunu okula göndermeyen,

b)Verilen izin müddetini geçiren,

c)Geç nakil yaptıran,

d)Okul çevresi dışına çıkarak izini kaybettiren,

e)Çocuğun devamsızlığını özürsüz olarak zamanında okul idaresine bildirmeyen öğrencinin velisi okul idaresince köylerde muhtarlığa, diğer yerlerde mülki amirlere bildirilir.

 

Madde 56- Muhtarlıkça veya mülki amirce yapılan duyuruya rağmen çocuğunu okula göndermeyen veli hakkında aşağıdaki işlem yapılır:

a)Okul idaresi devamsız öğrenci ile ilgili evrakı İlçe eğitim müdürlüğüne gönderir, rkez ilçelerde ise evrak İlçe Milli Eğitim müdürlüğü kanalıyla Milli Eğitim üdürlüğüne gönderilir. İlçelerde eğitim müdürü, merkez ilçelerde ise, Milli Eğitim Müdürü en çok ir hafta içinde, devamsız öğrencinin velisine, çocuğun okula devam etmediği her gün için 100 bin lira para cezası verilmesini, mahalli mülki amirin onayına sunar. Mülki amir öğrencinin devamsızlık durumunu değerlendirerek önerilen cezayı aynen veya değiştirerek onaylar veya reddeder. Cezanın onaylanmaması halinde öğrenci izinli sayılır.

b)Verilen para cezasının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 3 gün içinde çocuğunun okula devamını sağlamayan veli isim ve adresleri okul idaresi tarafından derhal bağlı bulunan eğitim müdürüne bildirilir.

     İlgili Eğitim Müdürlükleri;

1-Devamsız öğrencinin adı ve durumu hakkında okul idaresince hazırlanan belgeleri,

2-Öğrencinin velisine yapılan tebligata ilişkin yazıları,

3-Mülki amirlerce verilen para cezasına ait karar ve bu kararın öğrencinin velisine tebliğine dair belgeleri,

4-İlave edecek şekilde hazırlayacakları dosyaları yetkili cumhuriyet savcılığına intikal ettirirler.

 

Madde 57- Okul idareleri ve amirlerce ve bu kanuna göre usulen sorulacak sorulara cevap vermekten kaçınanlar, gerçeğe uygun olmayan beyanda bulunanlar biraya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.

 

Madde 58- Bu kanunda yazılı suçları işleyenler hakkındaki soruşturma ve kovuşturmalar 3005 sayılı meşhut suçların Muhakeme Usulü Kanununun 1.maddesinin A) bendindeki yer ve aynı kanunun 4.maddesinde yazılı zaman kaybına bakılmaksızın

sözü edilen kanun hükümlerine göre yapılır.

 

Madde 59- İlköğretim çağında olup ta mecburi ilköğretim kurumlarına devam etmeyenler, hiçbir resmi ve özel iş yerinde veya her ne suretle olursa olsun çalışmayı gerektiren başka yerlerde ücretli veya ücretsiz çalıştırılamazlar.

     İlköğretim kurumlarını belgeleyenler ise, çocukların çalıştırılmasını düzenleyen kanun hükümleri uygulamak şartıyla ancak ders zamanları dışında bu gibi yerlerde çalıştırılabilirler.

 

İLKOKUL YAPIM VE DONATIM İŞLERİ

 

Madde 70- Köy okulları ile öğretmen lojmanlarının şehir ve kasabalarda yaptırılacak ilkokulların her türlü ihtiyaçları için köy veya kasaba içinde veya civarındaki araziden şahsi haklar mahfuz kalmak şartıyla, tedarik edilecek taş, kum ve kireç gibi yapı gereçlerinden hiçbir resim alınmaz.

     İlköğretim kurumları için yapılacak bina ve tesislerle öğretmen lojmanları ve onarma işlerinde gerekli tuğla yapmak, kireç yakmak ve söndürmek, taş çıkarmak, iskele kurmak, kaldırımları işgal etmek gibi hususlarda girişilen işler serbest ve hiçbir resme tabi olmaksızın yapılır.

     Ormanlardan çıkarılacak bu gibi gereçler hakkında 6831 sayılı Orman Kanununun 18. maddesine göre hareket olunur.

 

Madde 71- Bu işler için kereste ihtiyacı Tarım Bakanlığı Orman Umum Müdürlüğünce en iyi şartlarla ve öncelikle karşılanır. %10 temeddü hissesi alınmaz.

 

Madde 72- İlköğretim kurumlarının ve öğretmen lojmanlarının inşasında kullanılacak her türde yapı malzemesinden, Devlet İktisadi Teşekküllerinde imal olunanlar, Bayındırlık Bakanlığı veya valiliklerin isteği üzerine ve bedeli karşılığında diğer isteklere tercihan verilir.

 

Madde 73- İlköğretim kurumlarının yapımında kullanılacak çeşitli gereçler Milli Eğitim ve Bayındırlık idarelerince sevk ve tesellümü şartıyla Devlete ve İktisadi Teşekküllerine ait vasıtalarla tercihli olarak indirmeleri tarifiyle naklolunur ve limanlarda tahmil ve tahliye işleri de tercihli olarak yapılır.

     Tarifelere yapılacak indirme,her yıl Milli Eğitim ve ilgili bakanlıklarca müştereken tesbit ve tayin olunur.

     Ayrıca, iller emrinde bulunan teşekküllere ait çeşitli nakil vasıtalarından gereğine göre faydalanılır.

 

Madde 74- Okul ve öğretmen lojmanlarının onarımı ile techizat, mefruşat ve öğretim araç ve gereçlerin yapımında M.E.B. teknik öğretim müesseselerinden faydalanılır.

 

Madde 75- Okul yapımı ve donatımı işlerinde yardım ve hizmetleri değerlendirmek

inşaatın ucuza maledilmesi amacıyla;

a)Yurttaşların isteyerek yapacakları, taş, kum, çakıl, kerpiç, kireç ve tuğla gibi ayni yardımlar,

b)Yurttaşlar, kurumlar ve yardım derneklerince yapılacak nakli yardımlar kabul edilir ve değerlendirilir.

c)Emaneten inşa edilecek okul yapımı ve onarımı işlerinde halk ve gençlerden gönüllü olarak bedenen çalışacakların hizmetleri kabul edilir.

 

 

İLKÖĞRETİMİN GELİR, GİDERLERİ VE PLANLAMA

 

Madde 76- İlköğretime ait gelir kaynakları şunlardır:

a)Her yıl devlet gelirlerinin %3'ünden az olmamak üzere Devlet bütçesinden yapılacak yardımlar,

b)Özel idare bütçelerine, bu kanun hükümleri gereğince sağlanacak gelirler hariç ve 1960 mali yılında ilköğretime tahsis edilen miktardan az olmamak üzere yıllık gelirlerin en az %20'si oranında ödenekler,

c)Bu fıkra 655 sayılı kanunla kaldırılmıştır.

d)Köy okullarına gelir sağlamak üzere tahsis edilen araziden ve okul uygulama bahçesinden elde edilen gelirler hariç köy bütçelerine her yıl genel gelirlerinin en az %10'u oranında konulacak ödenekler,

e)Mahkemelerce hükmolunanlar da dahil olmak üzere bu kanuna göre verilecek para cezaları,

f)Gelirleri sıbyan, mahalle tıfıl okullarıyla medreselere ve diğer ilim müesseselerine tahsis edilmiş bulunan mazbut vakıflar hasılatından her yıl Vakıflar Genel Müdürlüğünce bütçe ile tesbit edilecek gelirlerle mütevelliler tarafından idare olunacak vakıflardan ayrılacak hisseler,

g)İktisadi Devlet Teşekkülleri, özel kurumlar, dernekler veya hayırsever kimseler tarafından yapılacak her türlü mal, para bağışları ve vasiyetler,

h)Faizler,

i)Hurdaya çıkacak okul eşya ve levazımının işe yaramayacağı anlaşıldığından veya yenisi yapıldığından satılmasına karar verilen okul binaları enkazının veya okul yerinin değiştirilmesi dolayısıyla bu kanuna göre istifade edilmeyecek durumda kalan arsa ve tarlaların satışından elde edileck paralar,

j)Sözleşmeler gereğince kısmen veya tamamen yerine getirilmeyen okul yapım işleri müteahhitlerinden alınacak gecikme vb. tazminat ve müteahhitlerin irat kaydolunacak teminat akçeleri,

     Bütçelerine yukarıda yazılı oranlarda ilköğretim ödeneği koymamış olan idareler, belediye ve köyler için bu ödenekler; bütçeleri inceleme ve onamaya yetkili makamlar tarafından doğrudan doğruya konur, bu ödeneklerin mali yıl başında özel idarelere yatırılması sağlanır.

 

Madde 77- 76.maddenin (a) fıkrası gereğince M.E.B. bütçesiyle açılacak özel fasıla gelecek yıllara geçici taahhütler ve masraflar karşılığı olarak ilk on sene (1961-71) Devlet gelirlerinin %3'ünden ve ondan sonraki yıllarda ise %2 sinden az olmamak üzere ödenek konulur. Bu ödeneklerle diğer gelirlerin %70'i münhasıran 78. maddesinin (a) fıkrasında yazılı işlere, %30'u ise aynı maddenin (b) fıkrasında gösterilen ihtiyaçlara sarf edilir. M.E.B.'ca genel bütçeden yapılacak yardımlar tesbit olunacak programa göre il özel idarelerine dağıtılır veya Bayındırlık Bakanlığı bütçesine aktarılır.

     M.E.B. gerekli gördüğü takdirde bu ödeneklerden bir kısmını 84. maddede yazılı esaslar dahilinde doğrudan doğruya kullanabilir ve ayniyat halinde illere gönderebilirler.

 

Madde 78- 76.maddenin (a,b,c,e,f,g,h,i,j) fıkralarında gösterilen gelirler veya ödenekler 77.maddedeki hükümler yerine getirilmek şartıyla;

a)Köy, kasaba ve şehir ilköğretim kurumlarının ve öğretmen lojmanlarının yapım tadil, esaslı onarım, her türlü ilk tesis ve okul eşyası, ders aletleri ile arsa ve arazi istimlakleri masraflarına,

b)Küçük onarımlar, okulların genel giderleri, yoksul öğrencilere parasız olarak verilecek okul kitapları ve ders levazımı bedeli, öğrencilerin yiyecek,giyecek noksanlarının telafisi, esaslı hastalıkların tedavisi, pansiyonlu ilkokulların ve tamamlayıcı kursların ve sınıfların masrafları gibi her türlü giderlerine sarf olunur.

 

Madde 79- M.E.B. bu kanuna bağlı 10 yıllık plana göre tamamlanması gereken bütün köy kasaba ve şehir ilkokulları yapımı hakkında her yıl bütçe kanununa 3'er yıllık bir plan ekler. Şehir ilkokullarının sayıları, yerleri, tipleri, dersane sayıları ve tahmini masraflar gösterilir.

     Bakanlık planına paralel olarak valilerde 3 yıllık plan ve program hazırlarlar. Bu programlar il genel meclisinde onanır ve il bütçesine bağlanır.

 

Madde 80- M.E.B. 79. maddede sözü geçen programa göre yeniden açılacak ilköğretim kurumlarıyla mezcutların öğretmen ihtiyaçlarını karşılayacak öğretmenleri yetiştirmek üzere bütün tedbirleri almakla yükümlüdür.

 

Madde 81- 76 ve 77. maddelerde ilköğretime tahsis edilen ödenek veya giderler 78. maddede gösterilen işlerden başka hiçbir yere sarf edilemez.

     Bu gelirlerle sağlanan bina ve tesisler veya eşya başka bir hizmete devredilemez. İlköğretim bina ve tesislerinden bu kurumların esas hizmetlerini aksatmamak ve M.E.B.'in muvafakatı alınmak şartıyla Halk eğitimi hizmetlerinde ve diğer M.Eğitim hizmetlerinde faydalanmak caizdir.

 

Madde 82- 76 ve 77. maddelerde gösterilen gelirler ödenek, yardımlar tahsillerini müteakip ilgili dairelerce özel idarelere yatırılır. Bu gelir ve ödenekler özel idarelerce ilköğretim gelir ve ödenekleri adıyla açılacak ayrı bir hesaba alınır.

 

Madde 83- İlköğretimin bütün gelirleri ve 78. maddede belirtilen giderleri personel masrafları hariç her türlü resim ve vergiden ve dışarıdan ithal edilecek ders alet ve levazımı gümrük resminden muaftır.

 

Madde 84- Okul yapımı ve onarımı ile ilgili standart bina kısımlarının ve okullarının gerekli donatım ve gereçleri okul eşyası ve ders araçlarını vaktinde hazırlatmak veya tasarruf sağlamak 79. maddede sözü geçen 3 yıllık planların uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla 77. maddede gösterilen asgari ödenekler çerçevesi içerisinde kalmak şartıyla M.Eğitim veya Bayındırlık Bakanlıkları 3 yıla kadar gelecek yıllara geçici yüklemelere girişebilirler.