6. 5442 SAYILI İL İDARESİ KANUNUNUN İLGİLİ HÜKÜMLERİ

 

  

 

BÖLÜM : 1

Mülki İdare Bölümlerinin Kuruluşları

Madde 1- Türkiye, merkezi idare kuruluşu bakımından coğrafya durumuna, iktisadi şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illeri, iller ilçelere ve ilçeler de bucaklara bölünmüştür.

Madde 2- İl, ilçe ve bucak kurulması, kaldırılması, adlarının bağlılıklarının merkez ve sınırlarının belirtilmesi ve değiştirilmesi.

 

BÖLÜM : II

İl İdaresi

Madde 3- İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır. Belli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile, birden çok ili içine alan çevrede, bu hizmetler için yetki genişliğine sahip kuruluşlar meydana getirilebilir.

Madde 4- İl genel idaresinin başı ve mercii validir. Bakanlıkların kuruluş kanunlarına göre illerdi lüzumu kadar teşkilat bulunur. Bu teşkilatların her birinin başında bulunanlar il idare şube başkanlarıdır.

Madde 5- İllerde, valilerin tayin ve tespit ettiği işlerde yardımcılığını ve valinin bulunmadığı zamanlarda vekilliğini yapmak üzere vali muavinleri bulunur.

Madde 6- Valiler, İçişleri bakanlığının inhası, Bakanlar Kurulunun kararı ve Cumhurbaşkanın tasdiki ile tayin olurlar.

Madde 7- Vali muavinleriyle hukuk işleri müdürleri, il idare şube başkanları ve bulunan yerlerde il ve bölge muhakemat müdürleri  ve Hazine avukatları valilerin mütalaası alınarak Bakanlık veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlüklerin teşkilat kanunlarındaki hükümlere göre tayin edilirler.

Madde 8- Yetiştirme ve ikmal kaynakları Bakanlıklar veya tüzel kişiliği haiz genel müdürlüklere bağlı olup il genel teşkilatı içinde birden fazla istihdam yerleri bulunan meslek, fen ve uzmanlık kadrolarına dahil görevlerin dışında kalan il merkez teşkilatına bağlı memurlar ilgili idare şube başkanının inhası ile valiler tarafından tayin, nakil ve tahvil olunurlar.

Madde 9- Vali, ilde Devletin ve Hükümetin temsilcisi ve her Bakanın mümessili ve bunların idari ve siyasi yürütme vasıtasıdır.

Madde 11-Vali, il sınırları içinde bulunan genel ve özel bütün kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir.

Madde 12- Valiler, Devlet genel ve özel hukuku hükümlerine ve ikamet, seyahat, konsolosluk,ticaret ve seyrisefain mukavelelerine göre yabancıların hukuku durumlarını ve deniz, kara ve hava ticaretlerini ilgilendiren işlerde konsolosluklarla muhabere ve bunların müracaat ve ziyaretlerini kabul ederler

Madde 13- Vali, (Dördüncü maddenin son fıkrasında belirtilen adli ve askeri daireler hariç) Bakanlıklar ve tüzelkişiliği haiz genel müdürlüklerin  ile teşkilatında çalışan bütün memur ve müstahdemlerinin en büyük amirdir.

Madde 15- Valiler, birkaç il’e şamil memuriyetlerin kendi illerindeki işlerini de gözetim ve denetimine yetkilidirler.

Madde 16- Valiler denetlemeleri sırasında iş başında kalmalarında mahzur gördükleri bütün memur ve müstahdemlere sorumluluğu altında işten el çektirilebilirler ve hizmetin aksamaması için gereken tedbirleri aldırırlar.

Madde 17- Valiler, il içinde denetim ve teftişleri altında bulunmayan bütün daire ve müesseselerde vuku bulduğunu öğrendikleri yolsuzlukları ilgili makamlara bildirirler.

Madde 18- Valiler, vali muavini ile kaymakamların il idare şube başkanlarının ve il ve bölge muhakemat müdürlerinin, genel ve özel kolluk amirlerinin birinci derecede, diğer memurların ikinci derecede sicil amiridirler.

Madde 19- Valiler, genel ve özel kolluk mensuplarının mülki ödevlerine dokunan ve disiplin cezası uygulanmasını gerektiren hallerini görür ve öğrenirlerse disiplin cezalarının uygulanmasını illerindeki

genel ve özel kolluk kuvvetleri amirlerine emrederler.

Madde 20- Valiler, gereken hallerde il mensuplarına takdirname verirler.

Madde 21- İl idare şube başkanları kendi şubelerine taalluk eden işlerin yürütülmesinden ve şubeleri memur ve müstahdemlerinin kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarıyla belirtilen ödev ve görevlerinin sürat ve intizamla yapılmasında valiye karşı sorumludur.

Madde 22- İl idare şube başkanları ve kaymakamlar, kanun, tüzük, yönetmelik, Hükümet kararları ve emirlerini uygulama sırasında istizana muhtaç gördükleri cihetleri validen sorarlar, vali o meseleyi ait olduğu şube başkanıyla görüşüp inceledikten sonra bir sonuca varamadığı takdirde keyfiyeti merciinden sorar ve alacağı cevaba göre gereğini yapar.

Madde 23- İl idare şube başkanları ve kaymakamlar vali tarafından re’sen verilen emirlerin kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarına uygun olmadığı içtihadında bulundukları takdirde keyfiyeti valiye yazarlar.

Madde 24- Vali, yılda dürt defadan az olmamak üzere lüzum gördüğü zamanlarda idarede birliğin sağlanması, işlerin gözden geçirilerek düzenleştirilmesi, teşkilatın ahenkli çalışması için gereken tedbirlerin alınmasını görüşmek ve kararlaştırmak amacıyla idare şube başkanlarını heyet halinde toplar. Bu toplantıda alınan kararların yürütülmesi bütün idare şubeleri için mecburidir.

Madde 25- Valiler, ilin yönetim, ekonomi, sağlık ve sosyal yardım, kültür ve bayındırlık işleriyle ilgili hizmetlerin ahenkli olarak yürütülmesi için alınması gereken en uygun tedbirler görüşülmek üzere kaymakamları yılda bir defa toplantıya çağırır.

Madde 26- Valiler, her yıl münasip gördükleri zamanlarda ilin bütün ilçe ve bucaklarını ve sırasıyla programa alınan köylerini ve il içindeki teşkilatı teftiş ederler. Halkın dilek ve ihtiyaçlarını yerli yerine gözden geçirerek gereğini yaparlar.

 

                                                      

BÖLÜM : III

İlçe İdaresi ve Teşkilatı

Madde 27- İlçe genel idaresinin başı ve mercii kaymakamdır. Kaymakam, ilçede Hükümetin temsilcisidir. İlçenin genel idaresinden kaymakam sorumludur. Bakanlıkların kuruluş kanunlarına göre ilçede lüzumu kadar teşkilat bulunur. Bu teşkilat (Dördüncü maddenin son fıkrasında belirtilen adli ve askeri teşkilat hariç) kaymakamın emri altındadır.

Madde 28- İlçedeki genel idare teşkilatının başında bulunanlar ilçe idare şube başkanlarıdır. Bunların emri altında çalışanlar ilçenin ikinci derecede memurlarıdır.

Madde 29- Kaymakamlar, İçişleri Bakanlığı Müdürler Encümenin intihabı ve Bakanın tasvibi üzerine müşterek karar ve Cumhurbaşkanının tasdikiyle tayin olunur.

Madde 30- İlçe idare şube başkanları il idare şube başkanlarının inhası üzerine valilerce tayin ve aynı usule göre nakil ve tahvil edilirler. İlçenin diğer memurları ilçe idare şube başkanlarının inhası üzerine kaymakamlarca tayin ve memuriyetleri valilerce tasdik ve aynı usule göre nakil ve tahvil olunurlar.

Madde 31- Kaymamakların hukuki durumları, görev ve yetkileri

Madde 32- Kaymakam ilçe sınırları içinde bulunan genel ve özel kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir.

Madde 34- Kaymakamlar, ilçe idare şube başkanlarının genel, özel ve kolluk amirlerinin birinci derecede, diğer memurların ikinci derecede sicil amirleridirler.

Madde 35- İlçe çevresindeki belediyelerin başkanlarıyla köy muhtarları, üst makamlara kendi idarelerinin iş ve ihtiyaçlarıyla ilgili yazışmalarını kaymakamlık vasıtasıyla yaparlar.

Madde 36- Kaymakam, her yıl ilçenin bütün bucaklarıyla köylerinin en az yarısını ve ilçe içindeki teşkilatı teftiş eder. Halkın dilek ve ihtiyaçlarını yerli yerinde gözden geçirir ve gereğini yapar. Devir ve teftişe çıkacağı zaman valiyi haberdar eder. Devir ve teftiş sonucunu bir raporla valiye bildirir.

Madde 37- İlçe idare şube başkanları, kendi şubelerine taalluk eden kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarıyla kendi dairelerine tevdi edilmiş olan görevlerin sürat ve intizam dahilinde görülmesinden doğrudan doğruya kaymakama karşı sorumludur.

Madde 38- İdare şube başkanları, kaymakam tarafından re’sen verilen emrin kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarına uygun olmadığı içtihadında bulunurlarsa keyfiyeti kaymakama yazarlar. Kaymakam, işin mevzuata uygun bulunduğunda ısrar ederse yazılı olarak emir verir ve aynı zamanda keyfiyeti valiye de bildirir,

cevap gelinceye kadar kaymakamın emri sorumluluğu altında uygulanır.

Madde 39- Kaymakam, ilçede kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarının uygulanmasından doğan şikayetleri dinler, gerekli tedbirleri alır ve emirleri verir.

Madde 40- Kaymakam, lüzum gördüğü zamanlarda ilçe idare şube başkanlarıyla diğer memurları ve belediye  ve ticaret ve ziraat odaları başkanlarını çeşitli işler ve kanunların tatbikatı üzerinde görüşmek üzere heyet halinde toplar. Toplantılar için yapılan çağrıya gelmemek vazifeden kaçma sayılır. Toplantıda alınan kararlar valiye bildirilir.

 

BÖLÜM : IV

Bucak İdare ve Teşkilatı

Madde 41- Bucak, coğrafya, ekonomi, güvenlik ve mahalli hizmet bakımlarından aralarında münasebet bulunan kasaba ve köylerden meydana gelen bir idare bölümüdür.

Madde 42- Bucak müdürü, bucakta en büyük Hükümet memuru ve temsilcisidir.

Madde 43- Bucağın güven ve düzeninin korunmasından bucak müdürü sorumludur. Suç işlenmesini önlemek için gereken tedbirleri alır ve uygular. Genel ve özel kolluk kuvvetleri bucak müdürünün emri altındadır.

Madde 44- Bucak müdürü, su baskını, kıtlık, yangın, deprem gibi afetlerde keyfiyeti kaymakama bildirmekle beraber hal ve vaziyetin icap ettirdiği gibi bütün tedbirleri alır.

Madde 45- Bucak müdürü, bucak sınırları dahilinde vukuuna muttali olduğu suçları Cumhuriyet savcılarına bildirirler.

Madde 46- Bucak müdürü, her yıl bucağın bütün köy ve kasabalarını en az birer kere dolaşarak halkın müracaat ve şikayetlerini dinler ve yetkileri içindeki işleri yapar ve yapamadıkların kaymakama bildirir.

Madde 47- Nahiye müdürleri İçişleri Vekaletince valilikler emrine tayin olunurlar.

Madde 51- Bucaklarda, Bakanlıklar tarafından ihtiyaca göre velilikler emrine gönderilen gezici ve sabit doktor, veteriner, tarım memuru, fen memuru, sağlık memuru, ebe ve tapu ve nüfus katibi ile özel kanunlarında gösterilen diğer teşkilat bulunur.

Madde 52- Bucak sınırları içindeki köy  ve kasabaların mahalli mahiyette müşterek ihtiyaçların düzenlemek, kanun ve tüzüklerle kendilerine verilen vazifeleri görmek üzere bucak müdürünün başkanlığında bir bucak meclisi ve bir bucak komisyonu bulunur.

Madde 53- Bucak meclisi yılda bir defa Ekim ayının başında toplanır. Toplantı süresini meclis belirtir.

Madde 54- Bucak meclisi, bir yıl süre ile kendi üyeleri arasından dört üyeden müteşekkil bir bucak komisyonu seçer. Bu komisyonun başkanı bucak müdürüdür. Bucak komisyonu,en az ayda bir kere toplanarak bucak meclisinin toplantı halinde olmadığı zamanlarda meclis görevini yapar.

Madde 55- Fen ve ihtisaslarından faydalanmak üzere bucak meclislerinin karar ve isteği üzerine gönderilecek Devlet, özel idare memurlarının her türlü masrafları Devlet veya özel idare bütçesinden ödenir.

 

BÖLÜM : V

İl ve İlçe İdare Kurulları

Madde 57- İl idare kurulu, valinin başkanlığı altında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, bayındırlık, sağlık ve sosyal yardım, tarım ve veteriner müdürlerinden teşekkül eder.

Madde 58- İlçe idare kurulu, kaymakamın başkanlığı altında tahrirat katibi, mal müdürü,  Hükümet hekimi, milli eğitim memuruyla tarım mamuru ve veterinerden teşekkül eder.

Madde 59- Gerek il gerek ilce idare kurullarından kuruma dahil olmayan idare şubelerinin başkanları kendi idarelerine ait idari ve iştişari işlerin görüşülmesinde üye sıfatıyla çağrılarak o iş hakkında gerekli izahatı verir ve oya katılırlar.

Madde 60- İdare kurullarının kazai, idari ve istişari olmak üzere türlü karar alırlar İdare kurullarının idari yetkileri kanun ve tüzüklerle kendilerine verilen vazifelerdir.

Madde 61- İdare kurullarının kazai, idari ve istişari görüşmeleri mürettep üyenin yarısından bir fazlası hazır olmadıkça yapılamaz . Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çokluk sayılır.

Madde 63- İl idare kurullarının idari kaza işlerinde hukuk işleri müdürleri kanun sözcüsü vazifesini görürler.

Madde 64- İdare kurullarının kazai vazife görmek üzere toplantılarında idari davaya esas olan kararı vermiş bulunan idare amiri üye sıfatıyla bulunamaz ve oya katılamaz.

Madde 65- İlçe idare kurulları kararları aleyhine il idare kurullarına,  il idare kurullarının gerek birinci ve gerek ikinci derecede verdikleri karalar aleyhine Danıştay’da ilgililer tarafından  Danıştay Kanununa göre itiraz olunabilir.

 

BÖLÜM :VI

Çeşitli Hükümler

Madde 69- Bu kanun 31 Temmuz 1949 tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 70- Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.