9. 5434 SAYILI T.C. EMEKLİ SANDIĞI KANUNUNUN İLGİLİ HÜKÜMLERİ

 

 

Kanun No: 5434                                                                          Kabul Tarihi:8.6.1989

 

Madde 12- Bu kanunla tanınan haklardan aşağıda işaretli fıkrada yazılı yerlerde çalışanlardan, Türk uyruğunda olmak ve 18 yaşını bitirmiş bulunmak şartıyla (II) işaretli fıkrada gösterilenler faydalanırlar.

I-     Daire, kurum ve ortaklıklar:

a.     Genel bütçeye giren daireler;

b.    Katma bütçeli daireler;

c.     Özel idareler;

d.    Belediyeler;

e.     26.6.1938 tarihli ve 3460 sayılı kanunda yazılı Murakabe Heyeti ile kuruluş, idare ve murakabeleri aynı kanun hükümlerine tabi Devlet Ekonomi Kurumları ve bunlara bağlı müesseseler (Emniyet Sandığı dahil);

f.      Özel kanunlarla kurulmuş ve kurulacak tüzelkişiliği bulunan Devlet kurumları (Kefalet sandıkları dahil);

g.    10.9.1937 tarihli ve 151 sayılı kanuna göre kurulan Ereğli Kömür Bölgesi Amele Birliği;

h.    Özel Kanunlarla kurulmuş ve kurulacak bankalar;

i.      Genel bütçeye giren veya katma bütçeli dairelerle özel idare ve belediyelere bağlı idare ve müesseseler;

j.      (i ) bendinde yazılı dairelerin döner sermayeli iş ve teşekkülleri;

k.     Ödenmiş sermayesinin yarısından fazlası yukarda sayılan daire, idare, banka ve kurumlardan birine veya birkaçına ait ortaklıklarla bunların kendi sermayeleri ile kuracakları diğer ortaklıklar,

l.      Ticaret ve sanayi odaları ile ticaret ve zahire borsaları;

m.   Bu kanunla kurulan Türkiye Cumhuriyeti  Emekli Sandığı;

Bu kanunla tanınan haklar

Madde 13- Bu kanunla tanınan haklar şunlardır;

a.     Emekli aylığı

b.    Adi malullük aylığı

c.     Vazife malullüğü aylığı

d.    Dul ve yetim aylığı

e.     Harp malullüğü aylığı

f.      Toptan ödeme

g.    Emekli keseneklerinin geri verilmesi

h.    Mülga

i.      65 inci maddede yazılı yardımların yapılması

j.      İkramiyeler

Bu kanunla tanınan hakların başlangıcı

Madde 30- İştirakçilere bu kanunun 13 üncü maddesi ile tanınan haklar, durumlarına göre ilk alınan keseneklerin ilgili bulunduğu ay başından başlar.

Emekli aylığı bağlanacak haller

Madde 39- Emekli ayığı aşağıdaki hallerde bağlanır:

a)    Cumhurbaşkanlığında bulunanların bu yerlerden ayrılışlarında istekleri üzerine;

b)    Kadın iştirakçilerden 20, erkek iştirakçilerden 25 fiili hizmet yılını dolduranların istekleri üzerine;

c)    İştirakçilerden 40 ıncı madde gereğince haklarında yaş haddi hükümleri uygulanacak olanlar kurumlarınca re”sen veya 60 yaşını doldurduklarında istekleri üzerine;

d)    Sakatlıkları sebebiyle ilgili mevzuat uyarınca göreve alınanlardan en az 15 yıl fiili hizmeti bulunanların istekleri üzerine,

Madde 40- İştirakçilerin vazifeleriyle ilgilerinin kesilmesini gerektiren yaş  haddi 65 yaşını doldurdukları tarihtir.

Emekli aylığı

Madde 41- Emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylıklarının hesaplanmasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 43 üncü maddesinde yer alan gösterge tablosu ve personel kanunlarındaki ek göstergeler esas alınır.

Malullük

Madde 44- Her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya duçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma giren iştirakçilere Malul denir ve haklarında  bu kanunun malullüğe ait hükümleri uygulanır.

Madde 47- Vazifelerini yapamayacak derecede hastalığa uğrayanlara hastalıkları kanunlarında tayin edilen müddetlerden fazla devam edenler, hastalıklarının mahiyetlerine ve doğuş sebeplerine göre Adi Malulü veya Vazife Malulü sayılırlar. Fiili hizmet müddetleri ne olursa olsun çeşitli hizmetliler için bu müddetler en çok 2 aydır. Fiili hizmet müddetleri ne olursa olsun çeşitli hizmetliler için bu müddetler en çok 2 aydır.

Toptan ödeme

Madde 82- Toptan ödeme, aşağıda yazılı hallerde yapılır.

a)    Yaş  haddinden dolayı emekliye ayrılanlardan veya 60 yaşına doldurarak emekliye ayrılmaların isteyenlerden, fiili hizmet müddetleri 10 yıldan az olanlara;

b)    Haklarında adi malullük hükümleri tatbik edilen iştirakçilerden, fiili hizmet müddetleri 10 yıldan az olanlara;

c)    Vazife malullüğü geçtiğinden aylığı kesilmiş ve emeklilik hakkı tanınan bir vazifeye tayin edilmemiş durumda iken 60 yaşını dolduranlardan; fiili hizmet müddetleri 10 yıldan az olanlara veya yine bu durumda iken ölen ve fiili hizmet müddetleri 10 yıldan az olanların, dul ve yetimlerine;

d)    Mahkemece gaipliklerine hükmolunan iştirakçilerden fiili hizmet müddetleri 10 yıldan az olanların; hüküm tarihinden itibaren bir yıl içinde yazı ile sandığa müracaat eden dul ve yetimlerine.

Madde 83- Toptan ödeme, ilgililerin, fiili ve itibari hizmet süreleri ile borçlandıkları hizmet süreleri için ödedikleri paralara tekabül eden süreler toplamının her tam yılı ile, görevlerinden ayrıldıkları tarihteki emekli keseneğine esas aylıklarının iki katının çarpımından oluşan miktarı ifade eder.

Madde 87- Aşağıda yazılı sebeplerle, emeklilik hakkı tanınan vazifelerden ayrılanların, Sandıkla ilgileri kesilir ve o tarihe kadar aylık ve ücretlerinden kesilerek Sandıkta birikmiş  kesenekleri faizsiz olarak kendilerine ödenir.

a)    İstifa edenler;

b)    İstifa etmiş sayılanlar;

c)    Emeklilik hakkı tanınmayan kadrolara nakil suretiyle tayin edilenler;

d)    İdareten veya cezaen vazifelerine son verilenler;

e)    Asillikleri tasdik olunmayarak vazifelerine son verilen stajyerler ve adaylar;

f)     Bakanlık emrine alınanlardan, kurumlarca teklif edilen eski vazifelerine eşit veya bir aşağı derecedeki emeklilik hakkı tanınan vazifeleri kabul etmemek suretiyle ilgisi kesilerek aylıksız duruma geçenler;

g)    Kadro yüzünden açıkta kalanlardan aylıksız veya ücretsiz duruma girenler;

h)    Kadroları kurumlarınca geçici hale getirilenler;

i)      Muvazzaflık hizmetini kısa veya tam olarak yapmak üzere vazifeleri ile ilgileri kesilmek suretiyle silah altına alınan ve vazifeleri ile ilgileri kesilen hizmetliler.

İkramiye

Madde 89- Emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı ilk defa bağlananlardan bağlanması sırasında ve bağlanmaya esas fiili hizmet müddetleri 30 yılı doldurmuş bulunanlara (Emekli ikramiyesi) adıyla bu ayılıklarına esas tutulan vazife aylık veya ücretleri  tutarının bir yıllık toplamı ödenir.

Madde 90- Evlenmeleri sebebiyle dul ve yetim aylığı kesilen eş ve koz çocuklarla anaya bir defaya mahsus olmak üzere almakta oldukları dul ve yetim aylıklarının iki yıllık tutar evlenme ikramiyesi olarak ödenir.

Zamanaşımı

Madde 116- Emekli, adi malullük, vazife malullüğü, dul ve yetim aylıklarını almak üzere, bu aylıkların tahakkuk ettirildiği tarihlerden itibaren aralıksız bir yıl sonuna kadar Sandığa müracaat etmeyenlerin aylıkları kesilir. Bunlardan kesilme tarihinden itibaren 5 yıl içinde yazı ile Sandığa müracaat edenlere kesilen aylıkları tekrar bağlanır ve geçmiş müddete ait aylıkları da toptan ödenir.

Ödeme

Madde 121- Her ne suretle olursa olsun istihkaklarından fazla yapılan ödemeler, ilgililerin, varsa sonraki her çeşit istihkaklarından hüküm alınmaksızın kesilmek suretiyle geri alınır. Ancak ilgili, Sandıkça yapılan bu muamelenin yersizliği hakkında Danıştay’da dava açabilir.