GÖRÜŞME TEKNİĞİ

Rehberliğin en önemli ve en çok kullanılan tekniği görüşmedir. Görüşme; öğrenci ile öğretmen arasında amaçlı bir konuşmadır. Bu nedenle görüşme rast gele bir konuşmadan farklıdır. Kendine özgü ilke ve teknikleri vardır. Görüşme, nasihat verme anlamına gelmemektedir.

Öğretmen görüşme yoluyla öğrenciden ve öğrenci ile ilgili diğer kişilerden gerekli bilgileri toplayabilir. Bu bilgiler, öğrencinin sorununun çözümünde kullanılabilir.

Görüşme; öğretmene, öğrencinin duyguları, heyecanları, tavırları, düşünceleri, sağlığı, sevdiği ya da sevmedikleriyle birlikte bir bütün olarak tanıma olanağı sağlar.

Öğrenci sorunlarının tanımlanması ve sağaltımı amacıyla yapılacak görüşme ise bu alanda yetişmiş rehber öğretmenler tarafından yapılabilir.

Bilgi toplamak amacıyla yapılan görüşmenin, bireylerin güven içinde oldukları bir ortamda çok içten bir biçimde olmasına çalışılır. Görüşülen kişinin daha çok konuşmasına olanak verilir. Bunun için öğretmen, öğrencisi ile neleri görüşeceğine ait önceden bir planlama yapmalıdır. Görüşmenin sonunda önceden hazırlanan görüşme formu doldurulur.

Görüşme tekniğiyle öğrencileri tanımak isteyenlerin bilmesi gereken bazı özellikler vardır:

1. Görüşme yalnızca karşılıklı konuşmaya dayandığı için oldukça doğal bir bilgi toplama yoludur.

2. Fazla araç-gereç kullanmayı gerektirmez ve oldukça kolaydır.

3. Herhangi bir davranışın veya sorunun ardında yatan gerçek nedenleri bulup çıkarmaya yarayan bir yoldur.

4. Çok değişik amaçlar için kullanılabilir.

5. Deneyimli öğretmenlerin öğrenciyi bütün olarak tanımasına olanak verir.

6. Öğretmene öğrencinin kendi sorununu çözmesinde yardım ve rehberlik olanağı verir.

Yukarda belirtilen üstünlüklerine karşın görüşme;

1. Sübjektiftir. Kişisel görüşlere dayanır. Bu bakımdan toplanan bilgi yanlış kavramlara, yermelere dayanmış olabilir.

2. Bir önceki maddede belirtilen sübjektiflik nedeniyle elde edilen bilgilerin gerçekliği kanıtlamak güçtür.

3. Yukarda belirtilen iki nedenden dolayı görüşmenin sonucunu yorumlamakta güçlük çekilebilir.

4. Öğrenci kendini tam ve doğru olarak tanımayabilir. Böylece ne kadar içtenlikli konuşsa da söyledikleri gerçek olmayabilir.

5. İlk bakışta ne kadar doğal bir bilgi toplama yöntemi olarak görülürse de görüşme genellikle yapay bir durumda oluşur. Öğrenci bir odada öğretmeni ile karşı karşıya kalacaktır. Bunun için öğrencinin görüşme sürecinde gözlenen davranışlarının onun diğer yer ve alanlardaki davranışlarının tipik örnekleridir denemez.

6. Görüşme yoluyla bilgi toplamak oldukça uzun zaman almaktadır. Görüşme, özellikle bilgi toplama yolu olarak başka bir yolla bilgi toplama olanağı olmadığında önerilen bir yoldur.

SINIF REHBER ÖĞRETMENLERİNİN, ÖĞRENCİLERLE (SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNE YARDIMCI OLMAK AMACIYLA) YAPTIKLARI GÖRÜŞMELERDE DİKKAT ETMELERİ GEREKEN NOKTALAR

Öğretmenler okul ortamında zaman zaman öğrencilerin varolan sorunlarının çözümüne yardımcı olmak durumunda kalmaktadır. Öğrencileri tanımak amacıyla uygulanan test, anket, envanter gibi araçlardan elde edilen bilgiler doğrultusunda bazen öğretmen bir öğrenciyle görüşmek istemekte, bazen de öğrenci herhangi bir sorununa çözüm olması amacıyla öğretmeniyle görüşmeyi istemektedir. Birinci durumdaki öğrenciyle görüşmek, ona yardımcı olmak daha zordur, çünkü öğrenci bir yardım isteğinde bulunmamıştır; görüşmek, duygu ve düşüncelerini öğretmeniyle paylaşmak istemeyebilir. Ancak ikinci durumda öğrenci kendi isteğiyle görüşmek için başvurmakta, öğretmeniyle işbirliğine girme konusunda istekli davranmaktadır. Öğretmen böylesi bir durumda daha fazla etkili olabilmektedir.

Görüşme yapılmadan önce her iki durumda da başkaları tarafından rahatsız edilmeyecek bir ortam hazırlanmalı, (okulun rehberlik servisi odası bu iş için en uygun yerdir) öğrenciyle bu ortamda görüşülmelidir. Öğretmen öğrencisine karşı açık olmalı ve nasıl bir yardım yapabileceğini öğrenciye belirtmelidir. Görüşmenin başarılı olabilmesi için aşağıda belirtilen konulara uyulmalıdır:

1- Öğrenci dış baskılardan uzak olarak problemiyle yüz yüze gelebileceği bir ortam bulmalıdır.

2- Öğrenciye içten, anlayışlı, açık, dürüst ve dostça davranılmalı; öğrencinin, kendisinin değerli bir insan olduğunu, sorununun da incelenmeye değer bir sorun olduğunu ve gerçekten yardım göreceğini hissetmesi sağlanmalıdır.

3- Öğrenci konuşmalarının 2 yönü vardır; olguları ifade eden yön, duyguları ifade eden yön. Öğrencinin öncelikle olguları ifade eden konuşmalarından çok, anllattıklarının altında yatan duyguları üzerinde durulmalıdır. Öğrencinin kendisi, aile bireyleri, çevresindeki kişiler ya da olaylarla ilgili duygusal yönü hakkında bilgi alınmaya çalışılmalı, kendi duygularını fark etmesine yardımcı olunmalıdır.

4- Sorun, öğrencinin sorunu olduğuna göre konuşmaların büyük bir kısmını o yapmalıdır. Sorununu anlatma, açıklama, değerlendirme sorumluluğu öğrencinindir. Öğretmen, öğrencinin açıklamakta güçlük çektiği duygu ve düşüncelerini ifade etmesine, konuşmalarda çıkmaza girdiği, tıkandığı, sorununun altında ezilmeye başladığı durumlarda ona yardım ederek, cesaret ve güç vererek o durumdan kurtulmasına yardımcı olabilir.

5- Öğretmen öğrenciye; anlattıklarına, yaşantısına karşı önyargılı olmamalıdır.

6- Öğretmen, görüşme sırasında öğrencinin davranışlarını, düşüncelerini eleştirmeden, öğrenciyle mantık tartışmasına girmeden anlattıklarını dinlemelidir.

7- Yapılan görüşmede öğrenciden öğrenilen bilgiler gizlilik ilkesine uyularak öğrencinin izni olmadan başkalarıyla paylaşılmamalıdır. (Velisi ya da öğretmenlerine yüzeysel olarak genel bilgiler verilebilir).

8- Öğrenciye tavsiyelerde bulunmadan, sorununa yönelik olarak çözüm önerileri sunulmalıdır. Öğrenci çözüm yöntemlerinden hangisini seçip uygulayacağına kendisi karar vermelidir.

9- Sorun öğrenciye rağmen çözülmemeli, öğrencinin yaşamının her anında karşılaşabileceği sorunlar olabileceği düşünülerek, sorun çözme becerisine ulaşması için yardımcı olunmalıdır. Bu amaçla öğrenciye sorun çözme becerileri kazandırılmaya çalışılmalı, kendi sorununu kendisinin çözmesine yardımcı olunmalıdır.

10- Görüşmelere öğrencinin isteği doğrultusunda devam edilebileceği gibi, öğrenciye yardımcı olamadığını düşünen öğretmen de öğrencisine karşı dürüst davranarak içten bir biçimde görüşmeleri sona erdirmek istediğini belirtebilmelidir.

11- Öğretmenin, yardımcı olamadığını düşündüğü durumda, varsa okulun rehber öğretmeninden, yoksa Rehberlik ve Araştırma Merkezi’nden yardım istenmelidir.

12- Görüşmede konuşulanların unutulmaması ve yapılan çalışmaların belgelendirilmesi için ek’te verilmiş olan görüşme formu mutlaka doldurulmalıdır ya da Öğrencilerle yapılan görüşmelerin kaydedildiği bir defter oluşturulabilir. Böylece elde edilen bilgiler zaman içinde unutulmamış ya da yanlış hatırlanmamış olur.

Öğrencinin sorununu çözmesinde, diğer uzmanlar kadar başarılı olunamasa da bilinmelidir ki öğretmenlerin bu tür bir yaklaşımı öğrenciler üzerinde olumlu bir etki bırakacak, yalnızca konuşması bile rahatlamasına yardımcı olacaktır. Öğretmen ile öğrenci arasında olumlu bir iletişim kurulacaktır. Şu da unutulmamalıdır, rehberlik çalışmaları yalnızca sorun çözmeye yönelik çalışmaları içermemektedir. Bu tür görüşmeler sürdürülürken de öğrencilerin kendilerini bir bütün olarak geliştirmelerine, kendilerini tanımalarına, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda akademik ve mesleki seçimler yapmasına da yardımcı olunmalıdır.

 

GÖRÜŞME KAYIT FORMU

 

(Öğrencinin) ADI SOYADI :

SINIFI- OKUL NO :

GÖRÜŞME NO:

TARİH :

(Velinin) ADI SOYADI :

EV ADRESİ VE TELEFON :

İŞ ADRESİ VE TELEFON :

 

GÖRÜŞMEYİ YAPANIN

ADI SOYADI:

GÖRÜŞME NEDENİ :

 

GÖRÜŞMENİN ÖZETİ

GÖRÜŞME SIRASINDA GÖZLENEN ÖNEMLİ DAVRANIŞLAR

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

GÖRÜŞMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

 

 

 

 

 

 

 

 

ALINAN KARARLAR: